Η μάχη του Κούνερσντορφ
12 Αυγούστου 1759

Η μάχη του Κούνερσντορφ που διεξήχθη στις 12 Αυγούστου 1759 ήταν μια από τις πιο αιματηρές μάχες του Επταετούς Πολέμου. Ο πρωσικός στρατός του Μ. Φρειδερίκου αντιμετώπισε τις ενωμένες ρωσοαυστριακές δυνάμεις. Αν και οι Πρώσοι κέρδισαν αρχικά το πλεονέκτημα στη μάχη, η ελλιπής αναγνώριση του πεδίου της μάχης από τον Φρειδερίκο, σε συνδυασμό με τις ισχυρές αμυντικές προετοιμασίες των συμμάχων, έδωσαν στους Ρωσοαυστριακούς τη νίκη. Η μάχη αποτέλεσε μια καταστροφική ήττα για τον Φρειδερίκο και έφερε την Πρωσία στο χείλος της διάλυσης.

ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

Το 1759 η κατάσταση για την Πρωσία γινόταν ολοένα και πιο ασφυκτική. Οι ρωσικές δυνάμεις με εντολή της αυτοκράτειρας Ελισάβετ και υπό τις διαταγές του Στρατηγού Πιότρ Σαλτίκοφ προέλασαν προς τα δυτικά με κατεύθυνση το Βερολίνο, ενώ οι Αυστριακοί είχαν προωθηθεί στα βόρεια σύνορα της Βοημίας και απειλούσαν τους Πρώσους με εισβολή είτε στη Σιλεσία είτε στη Λουσατία. Ο Φρειδερίκος συνειδητοποίησε ότι, αν επέτρεπε στους Ρώσους και Αυστριακούς να ενωθούν, θα ήταν καταστροφικό.

Ο Στρατηγός Ντόνα που διοικούσε τις πρωσικές δυνάμεις ανατολικά του Όντερ απέτυχε να αναχαιτίσει την προέλαση του Σαλτίκοφ. Ο Φρειδερίκος, δυσαρεστημένος από την ανεπάρκεια του Ντόνα σε μια κρίσιμη στιγμή για την εξέλιξη των επιχειρήσεων, τον αντικατέστησε με τον Αντιστράτηγο φον Βέντελ με κύρια εντολή να σύρει τους Ρώσους σε μάχη. Οι Πρώσοι ηττήθηκαν εν τέλει στη μάχη του Κάι (23 Ιουλίου 1759) και έτσι οι ρωσικές δυνάμεις κυρίευσαν στις αρχές Αυγούστου τη Φρανκφούρτη επί του Όντερ. Ο δρόμος για το Βερολίνο ήταν πλέον ανοικτός. Δύο αυστριακά σώματα στρατού υπό τις διαταγές των Αντρέας Χαντίκ και Έρνστ Γκίντεον φον Λάουντον βρίσκονταν καθ’ οδόν για να ενωθούν με τις ρωσικές δυνάμεις.

Αποφασισμένος να μην επιτρέψει αυτή τη συνένωση, ο Φρειδερίκος προέλασε γρήγορα προς τα ανατολικά. Το σώμα στρατού του Λάουντον έφτασε στη Φρανκφούρτη στις 8 Αυγούστου, ενώ οι Πρώσοι διέσχισαν τον Όντερ δύο ημέρες αργότερα από τον οικισμό Göritz (σημ. Gorzyca στην Πολωνία). Κινήθηκαν νότια με σκοπό να δώσουν τη μάχη με τους Ρωσοαυστριακούς κοντά στον οικισμό Κούνερσντορφ (σημ. Kunowice στην Πολωνία).

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΜΑΧΗΣ

ΟΙ ΑΝΤΙΠΑΛΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ

Ο πρωσικός στρατός του Μεγάλου Φρειδερίκου διέθετε 50.000 άντρες περίπου. Αυτοί κατανέμονταν σε 63 τάγματα πεζικού, 110 ίλες ιππικού με 230 πυροβόλα. Η εμπροσθοφυλακή αποτελούνταν από οκτώ τάγματα γρεναδιέρων. Στη δεξιά πτέρυγα και στην πρώτη γραμμή παρατάχτηκαν έξι ίλες ιππικού υπό τις διαταγές του Αντιστράτηγου von Schorlemmer και στη δεύτερη 20 ίλες ιππικού υπό τις διαταγές του Αντιστράτηγου von Platen. Στην εφεδρεία βρίσκονταν 21 ίλες ιππικού. Στην πρώτη γραμμή της αριστερής πτέρυγας παρατάχτηκαν 15 ίλες ιππικού υπό τις διαταγές του Αντιστράτηγου Φρειδερίκου Ευγένιου της Βυρτεμβέργης (Friedrich Eugen von Württemberg) και στη δεύτερη γραμμή 21 ίλες ιππικού. Δέκα ίλες βρίσκονταν στην εφεδρεία. Στο κέντρο της πρωσικής διάταξης παρατάχτηκαν 37 τάγματα πεζικού σε δύο γραμμές, ενώ οκτώ τάγματα πεζικού του Αντιστράτηγου φον Φίνκ βρίσκονταν στην εφεδρεία.

Αρχιστράτηγος του ρωσοαυστριακού στρατού ήταν ο Κόμης Πιότρ Σαλτίκοφ, ένας από τους ικανότερους στρατιωτικούς διοικητές στην ιστορία της Ρωσίας συνεπικουρούμενος από τον αυστριακό Στρατάρχη Βαρόνο Έρνστ Γκίντεον φον Λάουντον. Ο συμμαχικός στρατός διέθετε 60.000 άντρες περίπου (18.500 Αυστριακοί) κατανεμημένους σε 84 τάγματα πεζικού, 60 λόχους γρεναδιέρων, 98 ίλες ιππικού και 248 πυροβόλα. Είχε λάβει θέσεις στη ράχη του Κούνερσντορφ με μέτωπο προς τα νοτιοανατολικά. Από το Judenberge στα περίχωρα της Φρανκφούρτης έως τη χαράδρα του Kuh-Grund 20 τάγματα πεζικού του Αντιστράτηγου Βιλμπουά, 18 τάγματα πεζικού υπό τις διαταγές του Αντιστράτηγου Κόμη Φέρμορ (Villim Vilimovich Fermor) και 18 τάγματα πεζικού του Αντιστράτηγου Κόμη Πιότρ Ρουμιάντσεφ (Pyotr Alexandrovich Rumyantsev) είχαν παραταχτεί σε δύο γραμμές και ανέμεναν τους Πρώσους. Στο ύψωμα Mühlberg έλαβαν θέσεις 14 τάγματα πεζικού του Σώματος Παρατήρησης του Αντιστράτηγου Golitsyn. Στις παρυφές της ράχης τοποθέτησε ο Σαλτίκοφ τους Κοζάκους ιππείς, ενώ οι αυστριακές δυνάμεις του φον Λάουντον τέθηκαν σε εφεδρεία. Τα ρωσικά πυροβόλα τοποθετήθηκαν σε ολόκληρη την έκταση της ράχης, δημιουργώντας μια ζώνη θανάτου στις επιτιθέμενες πρωσικές δυνάμεις.

Τα σχέδια των αντιπάλων

Ο Φρειδερίκος διεξήγαγε προσωπική αναγνώριση του πεδίου της μάχης από το λόφο Trettiner βόρεια των ρωσικών θέσεων και είδε ότι οι Ρώσοι είχαν οχυρωθεί στο ύψωμα Mühlberg. Πίσω του ξεχώριζε καθαρά στον ορίζοντα προς τα νοτιοδυτικά το Judenberge. Ωστόσο, το μεγαλύτερο μέρος του εδάφους μεταξύ αυτών των δύο υψωμάτων παρέμενε κρυφό. Επιπλέον, η βορειοδυτική πλευρά της ράχης ήταν γεμάτη από έλη που δυσκόλευαν οποιαδήποτε επίθεση.

Ο Αντιστράτηγος Φινκ με τα οκτώ τάγματα πεζικού θα παρέμενε στη βόρεια πλευρά απέναντι από τις ρωσικές θέσεις, ενώ αυτός με το υπόλοιπο του στρατού, θα διεξήγαγε μια πλευρική κίνηση μέσω του ρέματος Hühner και του δάσους έξω από το Kunersdorf, με σκοπό να αιφνιδιάσει τους Ρώσους και να επιτεθεί στα μετόπισθεν του συμμαχικού στρατού. Στόχος του ήταν να αναγκάσει τους Ρώσους να εγκαταλείψουν τις θέσεις τους στο Mühlberg και να στρέψουν το μέτωπο τους προς την κατεύθυνση της κύριας επίθεσης του.

Αυτό που δεν συνειδητοποίησε ο Φρειδερίκος ήταν ότι ο Σαλτίκοφ ανέμενε την πρωσική επίθεση από τα νότια. Γι’αυτό ισχυροποίησε τις θέσεις του κατασκευάζοντας χαρακώματα και τάφρους. Οι Πρώσοι πολέμησαν στο έδαφος που είχε επιλέξει ο εχθρός τους, το οποίο δεν ήταν κατάλληλο για τις τακτικές που εφάρμοζαν έως τότε στο πεδίο της μάχης. Έτσι υπέστησαν μια αιματηρή και οδυνηρή ήττα.

Η ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ

Νωρίς τα ξημερώματα της 12ης Αυγούστου το σχέδιο του Φρειδερίκου τέθηκε σε εφαρμογή. Οι δυνάμεις του Αντιστράτηγου Φίνκ παρέμειναν στις προκαθορισμένες θέσεις τους απέναντι από το Mühlberg, ενώ οι πυροβολαρχίες του συνταγματάρχη von Moller έλαβαν θέσεις στο λόφο Trettiner. Ο υπόλοιπος στρατός συνέχισε την πορεία του διαγράφοντας ένα ημικύκλιο 37 χιλιομέτρων γύρω από τη ράχη του Κούνερσντορφ με σκοπό να πλησιάσει το χωριό από τα νοτιοανατολικά. Η εξαντλητική πορεία διήρκεσε περίπου έξι ώρες. Ο Φρειδερίκος σκόπευε να επιτεθεί στην πιο αδύναμη πλευρά της ρωσοαυστριακής διάταξης. Χωρίς να έχει προηγηθεί αναγνώριση τους εδάφους από έναν ουσάρο ή δραγώνο, όπως συνήθιζε να πράττει έως τότε στις μάχες του, έπεσε στην παγίδα του Σαλτίκοφ. Στα μισά της πορείας συνειδητοποίησε ότι θα αντιμετώπιζε το σύνολο του εχθρικού στρατού. Επιπλέον, το δύσβατο έδαφος τον ανάγκασε να χωρίσει το στρατό του σε τρεις φάλαγγες και να αναδιατάξει τις δυνάμεις του.

Η εμπροσθοφυλακή παρατάχθηκε βορειοανατολικά του Κούνερσντορφ, ώστε να επιτεθεί στα υψώματα του Mühlberg. Ο Φρειδερίκος υπολόγισε ότι μπορούσε να ανατρέψει τις ρωσοαυστριακές θέσεις εκεί. Η αναδιάταξη πήρε χρόνο και ο Σαλτίκοφ μετακίνησε περισσότερα στρατεύματα γύρω από το λόφο, ώστε να αντιμετωπίσει την πρωσική επίθεση. Εντωμεταξύ, ο στρατός του Φρειδερίκου κόλλησε στο δάσος. Η μέρα ήταν ζεστή και οι άνδρες κουρασμένοι. Το πυκνό δάσος και το λασπωμένο έδαφος δυσκόλευε την κίνηση των βαρέων πυροβόλων. Οι Ρώσοι αντιλήφθηκαν από το θόρυβο ότι οι Πρώσοι πλησίαζαν, αλλά νόμιζαν ότι ήταν μονάδες αναγνώρισης. Το πυροβολικό περίμενε το σήμα του Φρειδερίκου για να αρχίσει την επίθεση.

Επίθεση στο Mühlberg

Η μάχη ξεκίνησε γύρω στις 11.00 με μια μονομαχία πυροβολικού. Λίγη ώρα αργότερα ο Φρειδερίκος διέταξε την εμπροσθοφυλακή του να επιτεθεί κατά των ρωσικών θέσεων στο Mühlberg. Τέσσερα τάγματα γρεναδιέρων του Υποστράτηγου Schenckendorff ακολουθούμενα από τέσσερα τάγματα του Υποστράτηγου φον Λίντστεντ κατάφεραν να διασχίσουν υπο την κάλυψη των πυρών του πυροβολικού το ανοιχτό έδαφος και έφτασαν στη βάση του υψώματος. Επιτέθηκαν με ορμή κατά των Ρώσων στην κορυφή. Η μάχη ήταν σκληρή σώμα με σώμα και οι απώλειες εκατέρωθεν μεγάλες. Οι Πρώσοι κατάφεραν να κυριεύσουν το ύψωμα και να τρέψουν σε άτακτη φυγή τους άντρες των ταγμάτων Παρατήρησης του Αντιστράτηγου Golitsyn. Δυστυχώς το πρωσικό ιππικό δεν ήταν διαθέσιμο εκείνη τη στιγμή να ολοκληρώσει τη νίκη. Η αριστερή πτέρυγα των Ρώσων είχε διαλυθεί.

Τα τάγματα της εμπροσθοφυλακής αναγκάστηκαν να παραταχτούν σε δύο γραμμές πάνω στο ύψωμα λόγω στενότητας του χώρου και ανέμεναν μερικά βαρέα πυροβόλα να λάβουν θέσεις πάνω στο Mühlberg, ώστε να συνεχίσουν την επίθεση. Όταν ο Σαλτίκοφ διαπίστωσε την απώλεια του υψώματος, έστειλε άμεσα τους 12 λόχους αυστριακών γρεναδιέρων του συνταγματάρχη φον Νόρμαν στο Kuh-grund, με σκοπό να αντεπιτεθούν μαζί με τους άντρες του 2ου συντάγματος πεζικού κατά της πρωσικής εμπροσθοφυλακής. Η σύγκρουση ήταν σφοδρή και το αποτέλεσμα το ίδιο. Οι μονάδες των γρεναδιέρων υποχώρησαν και προσπάθησαν να καλυφτούν από τις θανατηφόρες βολές των πρωσικών πυροβόλων.

Αδιέξοδο

Οι γρεναδιέροι των Υποστράτηγων Schenckendorff και Lindstedt ήταν έτοιμοι να συνεχίσουν την επίθεση τους. Εισήλθαν στο Kuh-Grund και ετοιμάστηκαν να ανέβουν την απέναντι πλαγιά της ράχης. Τα τάγματα πεζικού της Αγίας Πετρούπολης και του Νοβγκόροντ μεταφέρθηκαν βιαστικά από τη δεύτερη γραμμή και αναπτύχθηκαν στα δεξιά των δύο ταγμάτων γρεναδιέρων του Grün-Loudon. Μαζί με τα δύο αυστριακά τάγματα πεζικού του Μπάντεν-Μπάντεν σχημάτισαν μια νέα γραμμή άμυνας απέναντι από τους Πρώσους. Οι ορμητικοί Πρώσοι προσπάθησαν να ανατρέψουν τις ρωσικές θέσεις στην κορυφή της ράχης του Κούνερσντορφ, αλλά υπέστησαν μεγάλες απώλειες από τις εύστοχες βολές των ρωσικών μουσκέτων.

Ο Φρειδερίκος είχε κερδίσει τη μισή μάχη και ήθελε να ολοκληρώσει τη νίκη, παρά τις διαφωνίες των στρατηγών του, οι οποίοι τον προέτρεπαν να εγκαταλείψει το πεδίο της μάχης. Διέταξε τον Αντιστράτηγο Φίνκ να αρχίσει να κινείται από τα βορειοδυτικά ώστε να συνδράμει την επίθεση της εμπροσθοφυλακής και τη δεξιά πτέρυγα να προχωρήσει προς το Kuh-Grund. Η ασυντόνιστη και βιαστική κίνηση των Πρώσων καθώς διέσχιζαν το ανώμαλο και λοφώδες έδαφος ανατολικά του Κούνερσντορφ, είχε ως αποτέλεσμα το συνωστισμό και την αποδιοργάνωση των μονάδων, που έγιναν εύκολος στόχος για τα ρωσικά πυροβόλα που έβαλλαν από τη ράχη. Πολλά τάγματα διαλύθηκαν ολοκληρωτικά ή συγχωνεύτηκαν σε ένα. Οι Ρώσοι απέκρουσαν αλλεπάλληλες επιθέσεις της εμπροσθοφυλακής, ενώ και οι δύο πλευρές υπέστησαν βαριές απώλειες. Η αριστερή πτέρυγα των Πρώσων παρέμενε άπραγη. Η μάχη είχε φτάσει σε αδιέξοδο για τον Φρειδερίκο.

Η επίθεση του πρωσικού ιππικού

Ο Φρειδερίκος έδωσε εντολή στις μονάδες ιππικού της δεξιάς πτέρυγας να συνδράμουν την εμπροσθοφυλακή στην επίθεση στο Kuh-Grund. 16 ίλες δραγόνων και ουσάρων επιτέθηκαν με ορμή κατά των ρωσικών θέσεων. Οι Ρώσοι υποχώρησαν μπροστά στην πίεση των Πρώσων. Αλλά κατάφεραν να ανασυνταχτούν με την εμφάνιση του αυστριακού ιππικού του Κόμη Kolowrat-Krakowsky. Οι Πρώσοι ιππείς οπισθοχώρησαν με βαριές απώλειες. Στη συνέχεια το αυστριακό ιππικό επέδραμε εναντίον του εξαντλημένου πρωσικού πεζικού στη χαράδρα του Kuh-Grund, όπου διεξήχθησαν σφοδρές μάχες σώμα με σώμα.

Παρατηρώντας το πεζικό του σταδιακά να διαλύεται στο Kuh-Grund, ο Φρειδερίκος διέταξε τον von Seydlitz να επιτεθεί. Ο von Seydlitz κατάφερε να απωθήσει τους Αυστριακούς και στη συνέχεια έσπευσε μαζί με τους ουσάρους του Αντισυνταγματάρχη von Belling (5 ίλες) από τις εφεδρείες της αριστερής πτέρυγας και τους ουσάρους του von Kleist να τους καταδιώξει κοντά σε ένα μικρό ύψωμα στα βορειοδυτικά της χαράδρας. Σκόπευε να κρατήσει αυτό το ύψωμα έως ότου το διαλυμένο πεζικό της δεξιάς πτέρυγας ανασυγκροτηθεί και επαναλάβει την επίθεση του στο Kuh-Grund. Αλλά και οι Ρώσοι δεν έμειναν άπρακτοι. Κατάφεραν να ανασυνταχθούν με τάγματα πεζικού από τη δεξιά πτέρυγα τους και να δημιουργήσουν μια νέα γραμμή άμυνας στη ράχη του Κούνερσντορφ. Οι ομοβροντίες των ρωσικών μουσκέτων προκάλεσαν αρκετές απώλειες στο ιππικό του von Seydlitz που αναγκάστηκε να υποχωρήσει. Ακολούθησε μια ακόμα αιματηρή μάχη στη χαράδρα του Kuh-Grund. Τα πυροβόλα των Ρώσων προκάλεσαν νέες μεγάλες απώλειες στις τάξεις του πρωσικού πεζικού. Τα έλη καθυστέρησαν τους άντρες του Φίνκ να φτάσουν εγκαίρως στο Kuh-Grund. Ο Φρειδερίκος έδωσε εντολή στην αριστερή πτέρυγα, η οποία δεν είχε λάβει ακόμα μέρος στη μάχη, να περικυκλώσει τους Ρώσους.

Η μάχη συνεχίζεται

Οι δυνάμεις του Φίνκ έφτασαν τελικά στο Kuh-Grund αργά το μεσημέρι και χτύπησαν με ορμή τους Ρώσους από τα αριστερά, οι οποίοι υποχώρησαν. Αλλά ο Σαλτίκοφ έριξε νέες μονάδες στη μάχη. Οκτώ συνολικά τάγματα πεζικού από τα συντάγματα Nizovskiy, Sibirskiy, Uglitskiy και Kievskiy του ρωσικού στρατού μαζί με τα πυροβόλα τους υπό τις διαταγές του Υποστράτηγου Μπέργκ έφτασαν εγκαίρως και σχημάτισαν μια νέα γραμμή άμυνας στα υψώματα πάνω από το Kuh-Grund. Καθώς το πεζικό του Φίνκ πλησίαζε αυτές τις θέσεις, χτυπήθηκε ανελέητα από τα εύστοχα πυρά των Ρώσων και υποχώρησε με βαριές απώλειες. Οι δυνάμεις του Φίνκ επαναλάμβαναν τις επιθέσεις με αποφασιστικότητα για τις επόμενες δύο ώρες χωρίς αποτέλεσμα.

Ταυτόχρονα με τις επιθέσεις του Φίνκ, το πρωσικό πεζικό της αριστερής πτέρυγας κινήθηκε για να συγκρουστεί με τους Ρώσους στη ράχη του Κούνερσντορφ. Οι μονάδες των Πρώσων βρέθηκαν στο ανοικτό πεδίο αμέσως μόλις βγήκαν από τον οικισμό και έγιναν εύκολος στόχος για τις ρωσικές πυροβολαρχίες. Αρκετά τάγματα διαλύθηκαν και άλλα τράπηκαν σε φυγή με βαριές απώλειες. Νέα πρωσικά τάγματα συνέχισαν την προέλαση καλυπτόμενα από το πυκνό σύννεφο καπνού των πυροβόλων, αλλά είχαν την ίδια τύχη. Ο Φρειδερίκος διέταξε τότε τις πυροβολαρχίες του να λάβουν νέες πιο προωθημένες θέσεις για να υποστηρίξουν την επίθεση. Ενώ το πυροβολικό κινούνταν προς τις νέες θέσεις του, το πεζικό συνέχιζε να εξαντλείται σε μάταιες επιθέσεις.

Ακολούθησαν λυσσώδεις μάχες μέχρι που οι Ρωσοαυστριακοί άρχισαν να δείχνουν σημάδια κόπωσης και διάλυσης. Οι θανατηφόρες βολές των πρωσικών πυροβόλων και η επίμονες επιθέσεις του πεζικού τους ανάγκασαν να υποχωρήσουν. Οι Πρώσοι τους καταδίωξαν, αλλά σύντομα ήρθαν σε επαφή με νέες δυνάμεις που έριξε ο Σαλτίκωφ στη μάχη. Τέσσερα τάγματα πεζικού από τα συντάγματα Vologodskiy και Pskovskiy του ρωσικού στρατού σταμάτησαν τους Πρώσους λίγα μέτρα μακριά από το Kuh-Grund.

Η τελευταία έφοδος

Ήταν απόγευμα και η μάχη δεν είχε κριθεί. Οι Πρώσοι είχαν απωθήσει τους Ρώσους από το Mühlberg, αλλά δεν είχαν καταφέρει να προωθηθούν πέρα από το Kuh-Grund. Το πρωσικό πεζικό είχε αποσυντεθεί και ο Φρειδερίκος μπορούσε να βασιστεί μόνο στο ιππικό του. Οι Ρώσοι, από την άλλη πλευρά, κρατούσαν πεισματικά όλη τη ράχη και διέθεταν τα αυστριακά τάγματα πεζικού και ίλες ιππικού σε εφεδρεία.

Ο Φρειδερίκος αποφάσισε να χρησιμοποιήσει το ιππικό του για μια τελευταία έφοδο κατά των ρωσικών θέσεων. Ο von Seydlitz τραυματίστηκε όμως από μια σφαίρα και εγκατέλειψε το πεδίο της μάχης. Την επίθεση ανέλαβε ο Αντιστράτηγος von Platen. Το πρωσικό ιππικό συγκεντρώθηκε κοντά στο Mühlberg και επιτέθηκε με ορμή κατά των οχυρωμένων ρωσικών θέσεων. Το ανώμαλο και ελώδες έδαφος δυσκόλεψε τον καλπασμό των αλόγων με αποτέλεσμα η επίθεση να γίνει τμηματικά. Οι Πρώσοι ιππείς έγιναν εύκολος στόχος για τα ρωσικά πυροβόλα και υποχώρησαν άτακτα με βαριές απώλειες, ποδοπατώντας μέσα στον πανικό τους τις φίλιες μονάδες πεζικού που βρίσκονταν στους πρόποδες του Mühlberg.

Ακολούθησε γενική σύγχυση. Η εμφάνιση των Αυστριακών του φον Λάουντον ήταν το τελικό χτύπημα στους εξαντλημένους Πρώσους. Μάταια ο Φρειδερίκος προσπάθησε να ανασυντάξει το διαλυμένο στράτευμα του. Οι στρατιώτες πέταξαν τα όπλα και έτρεξαν να σωθούν προς το ρέμα Hühner και τα γύρω υψώματα, καταδιωκόμενοι από τους Ρωσοαυστριακούς. Ο Φρειδερίκος κινδύνεψε να συλληφθεί από τους Κοζάκους ιππείς, αλλά οι Ουσάροι της σωματοφυλακής του με μια τολμηρή ενέργεια κατάφεραν να τον διασώσουν.

ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΜΑΧΗΣ

Η μάχη του Κούνερσντορφ αποτέλεσε τη μεγαλύτερη ήττα του Φρειδερίκου. Διήρκεσε έξι ώρες περίπου. Οι Πρώσοι έχασαν 18.400 άντρες και 569 αξιωματικούς. 28 λάβαρα, 172 πυροβόλα και 110 κάρα με πυρομαχικά έπεσαν στα χέρια των Ρώσων. Ο στρατηγός Puttkamer έχασε τη ζωή του, ενώ οι Αντιστράτηγοι von Seydlitz και Φίνκ βρίσκονταν ανάμεσα στους τραυματίες. Οι Ρώσοι έχασαν 13.615 άντρες και 566 αξιωματικούς, ενώ οι Αυστριακοί 2.215 άντρες και 116 αξιωματικούς.

Ο διαλυμένος πρωσικός στρατός διέσχισε τον ποταμό Όντερ στο Göritz. Ο Φρειδερίκος, σωματικά και συναισθηματικά ράκος, παρέδωσε τη διοίκηση του στρατού στον Φίνκ. Ήταν σίγουρος ότι το κράτος του θα κατέρρεε μετά από αυτήν την οδυνηρή ήττα. Αλλά οι δύο σύμμαχοι δεν προέλασαν προς το Βερολίνο. Αποσύρθηκαν με τους στρατούς τους στη Σαξονία. Μέσα σε λίγες ημέρες, ο πρωσικός στρατός είχε ανασυσταθεί από τους επιζώντες της μάχης. 32.000 άντρες με 50 πυροβόλα αποτέλεσαν τον πυρήνα του νέου στρατού του Φρειδερίκου, που θα συνέχιζε τον πόλεμο για τρία χρόνια ακόμα.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ-ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

Ο Φρειδερίκος υποτίμησε άσχημα τις μαχητικές ικανότητες του ρωσικού στρατού, παρά την προηγούμενη εμπειρία του από τη μάχη του Zorndorf στις 25 Αυγούστου 1758. Παραβίασε τους κανόνες στρατηγικής και τακτικής του, επειδή αντιμετώπισε έναν εχθρό που περιφρονούσε. Επίσης δεν έλαβε υπόψη τις συμβουλές των στρατηγών του να τερματίσει τη μάχη μετά την επιτυχή κατάληψη του Mühlberg.

Οι δύο σύμμαχοι έμειναν ικανοποιημένοι από το αποτέλεσμα της συνεργασίας τους. Είχαν ξεπεράσει τον στρατό του Φρειδερίκου σε μια δοκιμασία αντοχής και στρατιωτικών δεξιοτήτων. Αλλά η αποτυχία να εκμεταλλευτούν πλήρως τη νίκη τους στο Κούνερσντορφ έσωσε το κράτος της Πρωσίας από τον αφανισμό. Η αυτοκράτειρα Ελισάβετ της Ρωσίας προήγαγε τον Σαλτίκοφ σε Στρατάρχη και απένειμε ένα ειδικό μετάλλιο τιμής σε όλους τους εμπλεκόμενους.

ΧΡΗΣΙΜΟΙ ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ

• Η μάχη του Κούνερσντορφ 1759 - άρθρο στη Wikipedia
• The battle of Kunersdorf 1759 - Kronoskaf
• Battle of Kunersdorf 1759 - Britishbattles