ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΤΩΝ ΠΟΛΕΜΩΝ ΣΤΟ ΣΟΥΔΑΝ

ΧΑΡΤΟΥΜ 1885. ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ ΣΤΡΑΤΗΓΟΥ ΓΚΟΡΝΤΟΝ

1881-1882

Η κατοχή του Σουδάν από την Αίγυπτο και η υποδούλωση του πληθυσμού οδήγησαν το λαό του σε επανάσταση. Στις αρχές του 1881 κάνει την εμφάνιση του ο Μαχντί, που πρόβαλλε τον εαυτό ως Μεσσία. Το Σουδάν έπρεπε να απαλλαχτεί από τους Αιγύπτιους τυράννους. Στις 1 Σεπτεμβρίου πολιορκεί την πρωτεύουσα της επαρχίας Kordofan El Obeid.

1883

17 Ιανουαρίου - Πτώση του El Obeid. Η πτώση της πρωτεύουσας του Kordofan αναγκάζει την αιγυπτιακή κυβέρνηση να οργανώσει μια αποστολή εναντίον του Μαχντί με διοικητή τον συνταγματάρχη William Hicks. Στις 9 Σεπτεμβρίου ο Hicks ξεκινά από το Ομντουρμάν για την ανακατάληψη του El Obeid. Ο στρατός του υποφέρει από πείνα, δίψα και την αδιάκοπη παρενόχληση των αντρών του Μαχντί. Μετά από πορεία δυο μηνών στην έρημο ο Hicks ηττάται στη μάχη του Shaykan στις 5 Νοεμβρίου. Η νίκη του Μαχντί ήταν καθοριστική και η επανάσταση του μετατράπηκε σε jihad. Όλες οι φυλές του Σουδάν τάχτηκαν με το μέρος του. Οι αιγυπτιακές φρουρές στο Tokar και Sinkat του ανατολικού Σουδάν πολιορκούνται από τον Osman Digna.

Η αιγυπτιακή κυβέρνηση οργανώνει νέα αποστολή κατά του Μαχντί με διοικητή τον υποστράτηγο Valentine Baker. Στις 2 Δεκεμβρίου ο Baker συγκεντρώνει το στρατό του στο Σουακίμ στην Ερυθρά θάλασσα.

1884

Στις 15 Ιανουαρίου συναντούνται στο Λονδίνο οι Wolseley και Γκόρντον. Ο στρατηγός Γκόρντον δέχεται να πάει στο Χαρτούμ και να συμβάλει στην εκκένωση της πόλης. Αναχωρεί από το Λονδίνο για το Κάιρο στις 18 Ιανουαρίου και φτάνει εκεί στις 25. Στις 28 Ιανουαρίου φεύγει από το Κάιρο για το Χαρτούμ μαζί με τον αντισυνταγματάρχη J.D.H. Stewart.

26 Ιανουαρίου - Ο Baker αποβιβάζεται με το στρατό του στο Trinkatat και ξεκινά για το Tokar. Στις 4 Φεβρουαρίου ηττάται και ο στρατός του εξολοθρεύεται. Το Tokar παραδίνεται στους Δερβίσηδες στις 23 Φεβρουαρίου.

Μόνο η εμπλοκή των βρετανικών στρατευμάτων μπορούσε πλέον να ρυθμίσει την κατάσταση στο Σουδάν. Έτσι οργανώθηκε μια εκστρατεία για να απελευθερωθεί το Tokar. Στις 13 Φεβρουαρίου τα βρετανικά στρατεύματα αρχίζουν να μπαρκάρουν από την Αίγυπτο για το Σουακίμ υπό τη διοίκηση του υποστράτηγου Gerald Graham. Η είδηση της πτώσης του Tokar αναγκάζει τον Graham να περάσει στην αντεπίθεση.

18 Φεβρουαρίου - Άφιξη Γκόρντον και Stewart στο Χαρτούμ

Στις 29 Φεβρουαρίου ο Graham νικά στη μάχη του El Teb και επιστρέφει στο Σουακίμ στις 5 Μαρτίου. Στις 13 Μαρτίου δίνει ακόμα μια νικηφόρα μάχη κατά των Δερβίσηδων στο Tamai, 16 μίλια νοτιοδυτικά του Σουακίμ. Οι δυο νίκες δεν είχαν κάποιο όφελος για τη Βρετανία. Οι Δερβίσηδες διατήρησαν στην κατοχή τους το Tokar, ενώ ο δρόμος Σουακίμ-Berber ήταν κλειστός. Έτσι η μικρή αυτή εκστρατεία έλαβε τέλος. Στις 3 Απριλίου ο Graham φεύγει από το Σουακίμ για το Κάιρο.

Στις 13 Μαρτίου διακόπτεται η τηλεγραφική σύνδεση του Χαρτούμ με το Κάιρο και στις 20 Μαρτίου ξεκινά η πολιορκία του Χαρτούμ από τον στρατό του Μαχντί.

20 Μαίου - Λαϊκή αγανάκτηση και διαμαρτυρίες στην Αγγλία περί προδοσίας του Γκόρντον. Κάτω από την πίεση της κοινής γνώμης, η βρετανική κυβέρνηση αποφασίζει στις 5 Αυγούστου την οργάνωση μιας αποστολής για την απελευθέρωση του Γκόρντον. Στις 8 Αυγούστου διορίζεται διοικητής της αποστολής ο στρατηγός Sir Garnet Wolseley, ο οποίος στις 9 Σεπτεμβρίου φτάνει στο Κάιρο και απο εκεί κατευθύνεται προς το Korti όπου φτάνει στις 16 Δεκεμβρίου.

Ο Wolseley διαιρεί τη δύναμη του σε δυο φάλαγγες, οι οποίες θα ενώνονταν στο Metammeh. Στις 28 Δεκεμβρίου η Φάλαγγα Νείλου του υποστράτηγου William Earle ξεκινά από το Korti με ατμόπλοια μέσω του Νείλου και στις 30 Δεκεμβρίου η Φάλαγγα Ερήμου του υποστράτηγου Sir Herbert Stewart φεύγει για την όαση Gakdul και το Abu Klea.

1885

5 Ιανουαρίου - Το οχυρό Ομντουρμάν έξω από το Χαρτούμ παραδίνεται στους Δερβίσηδες.

Στις 17 Ιανουαρίου ο Stewart νικά τους Δερβίσηδες στη μάχη του Abu Klea και καταλαμβάνει τα πολύτιμα πηγάδια. Στις 19 Ιανουαρίου τραυματίζεται κατά τις αψιμαχίες κοντά στο Abu Kru και τη διοίκηση της Φάλαγγας αναλαμβάνει ο συνταγματάρχης Sir Charles Wilson. Ο Wilson πραγματοποιεί μια αποτυχημένη επίθεση στο Metammeh δυο μέρες μετά.

Στις 26 Ιανουαρίου το Χαρτούμ πέφτει στα χέρια του Μαχντί και ο στρατηγός Γκόρντον σκοτώνεται πολεμώντας στα σκαλοπάτια του παλατιού του. Η είδηση της πτώσης του Χαρτούμ γίνεται γνωστή στο Λονδίνο στις 5 Φεβρουαρίου.

Η Φάλαγγα Νείλου προχωρούσε με αργούς ρυθμούς. Στις 10 Φεβρουαρίου νικά τους Δερβίσηδες στη μάχη του Kirbekan. Στις 23 Φεβρουαρίου φτάνει κοντά στο Abu Hamed και διατάσσεται από τον Wolseley να επιστρέψει. Μαθαίνοντας την πτώση του Χαρτούμ, η Φάλαγγα Νείλου επιστρέφει στο Korti στις 8 Μαρτίου. Η Φάλαγγα Ερήμου επιστρέφει οκτώ μέρες μετά. Η αποστολή τελειώνει και στις 22 Μαρτίου η εκστρατευτική δύναμη διαλύεται.

12 Μαρτίου - Νέα εκστρατεία στο Σουδάν. Ο στρατηγός Gerald Graham φτάνει στο Σουακίμ ύστερα από εντολή του Wolseley για την προστασία της κατασκευής ενός σιδηρόδρομου. Στις 21 Μαρτίου οι Βρετανοί νικούν στη μάχη του Hashin και την επόμενη μέρα στη μάχη του Tofrik. Η εκστρατεία αυτή δεν διήρκεσε πολύ. Στις 17 Μαίου ο Wolseley φτάνει στο Σουακίμ και δίνει εντολή στον Graham να τερματίσει τις επιχειρήσεις. Στις 8 Ιουνίου οι δυο άντρες επιστρέφουν στο Λονδίνο.

29 Ιουνίου - Θάνατος του Μαχντί.

ΟΜΝΤΟΥΡΜΑΝ 1898. Ο ΘΡΙΑΜΒΟΣ ΤΟΥ ΚΙΤΣΕΝΕΡ ΣΤΟ ΣΟΥΔΑΝ

1887-1889

Το 1887 ξεσπά ο πόλεμος των Δερβίσηδων με την Αβησσυνία και το 1889 νικούν τους Αιθίοπες στη μάχη του Gallabat. Στις 20 Δεκεμβρίου 1888 ο νέος Αιγυπτιακός στρατός νικά τις δυνάμεις του Osman Digna στη Gamaiza του ανατολικού Σουδάν και λύνει την πολιορκία του Σουακίμ. Τον Ιούλιο του 1889 οι Δερβίσηδες εισβάλλουν στην Αίγυπτο με σκοπό την εξάπλωση της επιρροής τους. Ηττώνται όμως στη μάχη του Toski στις 3 Αυγούστου.

1890-1895

Στις αρχές της δεκαετίας του 1890 το ισλαμικό κράτος του Μαχντί στο Σουδάν βρίσκονταν σε παρακμή. Ο λιμός αποδεκάτιζε τον πληθυσμό και υπήρχε αναταραχή. Στις 19 Φεβρουαρίου οι Δερβίσηδες ηττώνται από τους Αιγυπτίους στη μάχη του Tokar. Νότια οι Ιταλοί τους νικούν στη μάχη του Agordat το Δεκέμβριο του 1893 και τον Ιούλιο του 1894 καταλαμβάνουν την Kassala στο νοτιοανατολικό Σουδάν.

1896

Στα πλαίσια του ανταγωνισμού των Μεγάλων Δυνάμεων της εποχής και για να αποτρέψει την κατάκτηση του Σουδάν από τη Γαλλία, η κυβέρνηση του Λονδίνου αναθέτει στο στρατηγό Χέρμπερτ Κίτσενερ τη διοίκηση μιας εκστρατευτικής δύναμης με σκοπό την ανακατάληψη του Σουδάν. Η εκστρατεία ξεκινά το Μάρτιο.

Στις 20 Μαρτίου ο Κίτσενερ κυριεύει την Akasha και εγκαθιστά εκεί το στρατόπεδο του. Σκοπεύει να χρησιμοποιήσει τον ποταμό Νείλο για τη μετακίνηση του στρατού του. Τους επόμενους δυο μήνες περαμένει στην Akasha οργανώνοντας το στράτευμα και βελτιώνοντας τις επικοινωνίες του. Οι Δερβίσηδες, βλέποντας την προέλαση του Άγγλο-αιγυπτιακού στρατού, οργανώνουν την άμυνα τους στο Firket.

Στις 7 Ιουνίου ο Κίτσενερ νικά τους Δερβίσηδες στη μάχη του Firket. Η προέλαση σταματά για τους επόμενους τρεις μήνες και συνεχίζεται ξανά το Σεπτέμβριο. Οι Δερβίσηδες μετά την ήττα τους στο Firket βρίσκονται οχυρωμένοι στο χωριό Hafir. Ο Κίτσενερ στέλνει τις κανονιοφόρους να το βομβαρδίσουν χωρίς αποτέλεσμα. Η προέλαση συνεχίζεται με την κατάληψη της Dongola στις 23 Σεπτεμβρίου. Οι Δερβίσηδες υποχωρούν προς Metammeh, Berber και ποταμό Atbara.

1897

Την 1η Ιανουαρίου αρχίζει η κατασκευή ενός σιδηρόδρομου από το Wadi Halfa στο Abu Hamed. Στις 7 Αυγούστου ο στρατηγός Hunter επιτίθεται στο Abu Hamed και το κυριεύει. Η υπόλοιπη δύναμη του Κίτσενερ φτάνει εκεί στις 29 Αυγούστου με σκοπό την προστασία του μελλοντικού σιδηρόδρομου. Η πτώση της στρατηγικής πόλης του Abu Hamed αναγκάζει τους Δερβίσηδες να εγκαταλείψουν το Berber και να οχυρωθούν σε νέα τοποθεσία νοτιότερα στον παραπόταμο του Νείλου Atbara. Ο Κίτσενερ κυριεύει το Berber στις 31 Αυγούστου και κινείται νότια. Κτίζει το Οχυρό Ατμπάρα στη συμβολή των δυο ποταμών.

1898

Ο Άγγλο-αιγυπτιακός στρατός είναι κυρίαρχος στο βόρειο Σουδάν από το Wadi Halfa έως το Berber. Ενισχύεται με νέα στρατεύματα από το Κάιρο και τη Μάλτα. Ο Khalifa, βλέποντας τις κινήσεις του Κίτσενερ, διατάζει το στρατό του το Φεβρουάριο του 1898 να κινηθεί βόρεια από το Metammeh και να διασχίσει την έρημο μεταξύ Νείλου και Atbara. Στις 20 Μαρτίου οι Δερβίσηδες οχυρώνονται στην τοποθεσία Nakheila. Ακολούθει η μάχη του ποταμού Atbara στις 8 Απριλίου, όπου ο Άγγλο-αιγυπτιακός στρατός νικά. Ο Κίτσενερ δε βιάζεται να συνεχίσει την προέλαση του. Παραμένει στο Οχυρό Ατμπάρα ολόκληρο το καλοκαίρι μέχρι να φτάσουν οι ενισχύσεις.

Οι ενισχύσεις φτάνουν σταδιακά σε όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού. Στις 13 Αυγούστου ο Κίτσενερ, επικεφαλής του Άγγλο-αιγυπτιακού στρατού, ξεκινά την πορεία του προς το Ομντουρμάν. Περνά από το Wad Hamed στις 24 Αυγούστου και φτάνει στις 1 Σεπτεμβρίου το χωριό Egeiga, 6,5 μίλια από το Ομντουρμάν, όπου κτίζει ένα οχυρωμένο στρατόπεδο.

2 Σεπτεμβρίου - Μάχη του Ομντουρμάν

18 Σεπτεμβρίου - Fashoda. Συνάντηση του Κίτσενερ με τον Γάλλο ταγματάρχη Jean-Baptiste Marchand. Καθορισμός των σφαιρών επιρροής μεταξύ Μ. Βρετανίας και Γαλλίας στην περιοχή. Αποφυγή του πολέμου με παρέμβαση του Γάλλου Υπουργού Εξωτερικών Delcasse.

22 Σεπτεμβρίου - Μάχη της Gedaref. Ο αντισυνταγματάρχης Parsons νικά τους Δερβίσηδες του Ahmed Fedil και κυριεύει την πόλη.

1899

25 Νοεμβρίου - Θάνατος του Khalifa και των λίγων πιστών του στη μάχη του Um Dibaykarat της επαρχίας Kordofan του νοτιοδυτικού Σουδάν.

Top