ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΤΩΝ ΠΟΛΕΜΩΝ ΣΤΟ ΣΟΥΔΑΝ

ΤΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ

ΧΑΡΤΟΥΜ 1885. ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ ΣΤΡΑΤΗΓΟΥ ΓΚΟΡΝΤΟΝ

1881-1882

Η κατοχή του Σουδάν από την Αίγυπτο και η υποδούλωση του πληθυσμού οδήγησαν το λαό του σε επανάσταση. Στις αρχές του 1881 κάνει την εμφάνιση του ο Μαχντί, που πρόβαλλε τον εαυτό ως Μεσσία. Το Σουδάν έπρεπε να απαλλαχτεί από τους Αιγύπτιους τυράννους. Στις 1 Σεπτεμβρίου πολιορκεί την πρωτεύουσα της επαρχίας Κορντοφάν Ελ Ομπέιντ.

1883

17 Ιανουαρίου - Πτώση του Ελ Ομπέιντ. Η πτώση της πρωτεύουσας του Κορντοφάν αναγκάζει την αιγυπτιακή κυβέρνηση να οργανώσει μια αποστολή εναντίον του Μαχντί με διοικητή τον συνταγματάρχη Ουίλλιαμ Χίκς. Στις 9 Σεπτεμβρίου ο Χίκς ξεκινά από το Ομντουρμάν για την ανακατάληψη του Ελ Ομπέιντ. Ο στρατός του υποφέρει από πείνα, δίψα και την αδιάκοπη παρενόχληση των αντρών του Μαχντί. Μετά από πορεία δυο μηνών στην έρημο ο Χίκς ηττάται στη μάχη του Shaykan στις 5 Νοεμβρίου. Η νίκη του Μαχντί ήταν καθοριστική και η επανάσταση του μετατράπηκε σε τζιχάντ (jihad). Όλες οι φυλές του Σουδάν τάχτηκαν με το μέρος του. Οι αιγυπτιακές φρουρές στο Τοκάρ και Σινκάτ του ανατολικού Σουδάν πολιορκούνται από τον Οσμάν Ντίγκνα.

Η αιγυπτιακή κυβέρνηση οργανώνει νέα αποστολή κατά του Μαχντί με διοικητή τον υποστράτηγο Βαλεντάιν Μπέικερ (Valentine Baker). Στις 2 Δεκεμβρίου ο Μπέικερ συγκεντρώνει το στρατό του στο Σουακίμ στην Ερυθρά θάλασσα.

1884

Στις 15 Ιανουαρίου συναντούνται στο Λονδίνο οι Γούλσλεϊ και Γκόρντον. Ο στρατηγός Γκόρντον δέχεται να πάει στο Χαρτούμ και να συμβάλει στην εκκένωση της πόλης. Αναχωρεί από το Λονδίνο για το Κάιρο στις 18 Ιανουαρίου και φτάνει εκεί στις 25. Στις 28 Ιανουαρίου φεύγει από το Κάιρο για το Χαρτούμ μαζί με τον αντισυνταγματάρχη Τζον Ντόναλντ Στιούαρτ (J.D.H. Stewart).

26 Ιανουαρίου - Ο Μπέικερ αποβιβάζεται με το στρατό του στο Τρινκατάτ και ξεκινά για το Τοκάρ. Στις 4 Φεβρουαρίου ηττάται και ο στρατός του εξολοθρεύεται. Το Τοκάρ παραδίνεται στους Δερβίσηδες στις 23 Φεβρουαρίου.

Μόνο η εμπλοκή των βρετανικών στρατευμάτων μπορούσε πλέον να ρυθμίσει την κατάσταση στο Σουδάν. Έτσι οργανώθηκε μια εκστρατεία για να απελευθερωθεί το Τοκάρ. Στις 13 Φεβρουαρίου τα βρετανικά στρατεύματα αρχίζουν να μπαρκάρουν από την Αίγυπτο για το Σουακίμ υπό τη διοίκηση του υποστράτηγου Τζέραλντ Γκράχαμ (Gerald Graham). Η είδηση της πτώσης του Τοκάρ αναγκάζει τον Γκράχαμ να περάσει στην αντεπίθεση.

18 Φεβρουαρίου - Άφιξη Γκόρντον και Στιούαρτ στο Χαρτούμ

Στις 29 Φεβρουαρίου ο Γκράχαμ νικά στη μάχη του Ελ Τέμπ και επιστρέφει στο Σουακίμ στις 5 Μαρτίου. Στις 13 Μαρτίου δίνει ακόμα μια νικηφόρα μάχη κατά των Δερβίσηδων στο Ταμάι, 16 μίλια νοτιοδυτικά του Σουακίμ. Οι δυο νίκες δεν είχαν κάποιο όφελος για τη Βρετανία. Οι Δερβίσηδες διατήρησαν στην κατοχή τους το Τοκάρ, ενώ ο δρόμος Σουακίμ-Μπερμπέρ ήταν κλειστός. Έτσι η μικρή αυτή εκστρατεία έλαβε τέλος. Στις 3 Απριλίου ο Γκράχαμ φεύγει από το Σουακίμ για το Κάιρο.

Στις 13 Μαρτίου διακόπτεται η τηλεγραφική σύνδεση του Χαρτούμ με το Κάιρο και στις 20 Μαρτίου ξεκινά η πολιορκία του Χαρτούμ από τον στρατό του Μαχντί.

20 Μαίου - Λαϊκή αγανάκτηση και διαμαρτυρίες στην Αγγλία περί προδοσίας του Γκόρντον. Κάτω από την πίεση της κοινής γνώμης, η βρετανική κυβέρνηση αποφασίζει στις 5 Αυγούστου την οργάνωση μιας αποστολής για την απελευθέρωση του Γκόρντον. Στις 8 Αυγούστου διορίζεται διοικητής της αποστολής ο στρατηγός Σερ Γκάρνετ Γούλσλεϊ (Sir Garnet Wolseley), ο οποίος στις 9 Σεπτεμβρίου φτάνει στο Κάιρο και απο εκεί κατευθύνεται προς το Κόρτι όπου φτάνει στις 16 Δεκεμβρίου.

Ο ΓούλσλεΪ διαιρεί τη δύναμη του σε δυο φάλαγγες, οι οποίες θα ενώνονταν στο Metammeh. Στις 28 Δεκεμβρίου η Φάλαγγα Νείλου του υποστράτηγου Ουίλλιαμ Ήρλ (William Earle) ξεκινά από το Κόρτι με ατμόπλοια μέσω του Νείλου και στις 30 Δεκεμβρίου η Φάλαγγα Ερήμου του υποστράτηγου Σερ Χέρμπερτ Στιούαρτ (Sir Herbert Stewart) φεύγει για την όαση Gakdul και το Αμπού Κλέα.

1885

5 Ιανουαρίου - Το οχυρό Ομντουρμάν έξω από το Χαρτούμ παραδίνεται στους Δερβίσηδες.

Στις 17 Ιανουαρίου ο Στιούαρτ νικά τους Δερβίσηδες στη μάχη του Αμπού Κλέα και καταλαμβάνει τα πολύτιμα πηγάδια. Στις 19 Ιανουαρίου τραυματίζεται κατά τις αψιμαχίες κοντά στο Άμπου Κρου και τη διοίκηση της Φάλαγγας αναλαμβάνει ο συνταγματάρχης Σερ Τσάρλς Ουίλσον (Sir Charles Wilson). Ο Ουίλσον πραγματοποιεί μια αποτυχημένη επίθεση στο Metammeh δυο μέρες μετά.

Στις 26 Ιανουαρίου το Χαρτούμ πέφτει στα χέρια του Μαχντί και ο στρατηγός Γκόρντον σκοτώνεται πολεμώντας στα σκαλοπάτια του παλατιού του. Η είδηση της πτώσης του Χαρτούμ γίνεται γνωστή στο Λονδίνο στις 5 Φεβρουαρίου.

Η Φάλαγγα Νείλου προχωρούσε με αργούς ρυθμούς. Στις 10 Φεβρουαρίου νικά τους Δερβίσηδες στη μάχη του Κίρμπεκαν. Στις 23 Φεβρουαρίου φτάνει κοντά στο Abu Hamed και διατάσσεται από τον Γούλσλεϊ να επιστρέψει. Μαθαίνοντας την πτώση του Χαρτούμ, η Φάλαγγα Νείλου επιστρέφει στο Κόρτι στις 8 Μαρτίου. Η Φάλαγγα Ερήμου επιστρέφει οκτώ μέρες μετά. Η αποστολή τελειώνει και στις 22 Μαρτίου η εκστρατευτική δύναμη διαλύεται.

12 Μαρτίου - Νέα εκστρατεία στο Σουδάν. Ο στρατηγός Τζέραλντ Γκράχαμ φτάνει στο Σουακίμ ύστερα από εντολή του Γούλσλεϊ για την προστασία της κατασκευής ενός σιδηρόδρομου. Στις 21 Μαρτίου οι Βρετανοί νικούν στη μάχη του Χασίν και την επόμενη μέρα στη μάχη του Τοφρίκ. Η εκστρατεία αυτή δεν διήρκεσε πολύ. Στις 17 Μαίου ο Γούλσλεϊ φτάνει στο Σουακίμ και δίνει εντολή στον Γκράχαμ να τερματίσει τις επιχειρήσεις. Στις 8 Ιουνίου οι δυο άντρες επιστρέφουν στο Λονδίνο.

29 Ιουνίου - Θάνατος του Μαχντί.

ΟΜΝΤΟΥΡΜΑΝ 1898. Ο ΘΡΙΑΜΒΟΣ ΤΟΥ ΚΙΤΣΕΝΕΡ ΣΤΟ ΣΟΥΔΑΝ

1887-1889

Το 1887 ξεσπά ο πόλεμος των Δερβίσηδων με την Αβησσυνία και το 1889 νικούν τους Αιθίοπες στη μάχη του Γκαλαμπάτ. Στις 20 Δεκεμβρίου 1888 ο νέος Αιγυπτιακός στρατός νικά τις δυνάμεις του Οσμάν Ντίγκνα στη Gamaiza του ανατολικού Σουδάν και λύνει την πολιορκία του Σουακίμ. Τον Ιούλιο του 1889 οι Δερβίσηδες εισβάλλουν στην Αίγυπτο με σκοπό την εξάπλωση της επιρροής τους. Ηττώνται όμως στη μάχη του Τοσκί στις 3 Αυγούστου.

1890-1895

Στις αρχές της δεκαετίας του 1890 το ισλαμικό κράτος του Μαχντί στο Σουδάν βρίσκονταν σε παρακμή. Ο λιμός αποδεκάτιζε τον πληθυσμό και υπήρχε αναταραχή. Στις 19 Φεβρουαρίου οι Δερβίσηδες ηττώνται από τους Αιγυπτίους στη μάχη του Τοκάρ. Νότια οι Ιταλοί τους νικούν στη μάχη του Αγκορντάτ το Δεκέμβριο του 1893 και τον Ιούλιο του 1894 καταλαμβάνουν την Κασσάλα στο νοτιοανατολικό Σουδάν.

1896

Στα πλαίσια του ανταγωνισμού των Μεγάλων Δυνάμεων της εποχής και για να αποτρέψει την κατάκτηση του Σουδάν από τη Γαλλία, η κυβέρνηση του Λονδίνου αναθέτει στο στρατηγό Χέρμπερτ Κίτσενερ τη διοίκηση μιας εκστρατευτικής δύναμης με σκοπό την ανακατάληψη του Σουδάν. Η εκστρατεία ξεκινά το Μάρτιο.

Στις 20 Μαρτίου ο Κίτσενερ κυριεύει την Ακάσα (Akasha) και εγκαθιστά εκεί το στρατόπεδο του. Σκοπεύει να χρησιμοποιήσει τον ποταμό Νείλο για τη μετακίνηση του στρατού του. Τους επόμενους δυο μήνες περαμένει στην Ακάσα οργανώνοντας το στράτευμα και βελτιώνοντας τις επικοινωνίες του. Οι Δερβίσηδες, βλέποντας την προέλαση του Άγγλο-αιγυπτιακού στρατού, οργανώνουν την άμυνα τους στο Φιρκέτ.

Στις 7 Ιουνίου ο Κίτσενερ νικά τους Δερβίσηδες στη μάχη του Φιρκέτ. Η προέλαση σταματά για τους επόμενους τρεις μήνες και συνεχίζεται ξανά το Σεπτέμβριο. Οι Δερβίσηδες μετά την ήττα τους στο Φιρκέτ βρίσκονται οχυρωμένοι στο χωριό Χαφίρ (Hafir). Ο Κίτσενερ στέλνει τις κανονιοφόρους να το βομβαρδίσουν χωρίς αποτέλεσμα. Η προέλαση συνεχίζεται με την κατάληψη της Ντόγκολα (Dongola) στις 23 Σεπτεμβρίου. Οι Δερβίσηδες υποχωρούν προς Metammeh, Μπερμπέρ και ποταμό Ατμπάρα.

1897

Την 1η Ιανουαρίου αρχίζει η κατασκευή ενός σιδηρόδρομου από το Wadi Halfa στο Abu Hamed. Στις 7 Αυγούστου ο στρατηγός Χάντερ επιτίθεται στο Abu Hamed και το κυριεύει. Η υπόλοιπη δύναμη του Κίτσενερ φτάνει εκεί στις 29 Αυγούστου με σκοπό την προστασία του μελλοντικού σιδηρόδρομου. Η πτώση της στρατηγικής πόλης του Abu Hamed αναγκάζει τους Δερβίσηδες να εγκαταλείψουν το Μπερμπέρ και να οχυρωθούν σε νέα τοποθεσία νοτιότερα στον παραπόταμο του Νείλου Ατμπάρα. Ο Κίτσενερ κυριεύει το Μπερμπέρ στις 31 Αυγούστου και κινείται νότια. Κτίζει το Οχυρό Ατμπάρα στη συμβολή των δυο ποταμών.

1898

Ο Άγγλο-αιγυπτιακός στρατός είναι κυρίαρχος στο βόρειο Σουδάν από το Wadi Halfa έως το Μπερμπέρ. Ενισχύεται με νέα στρατεύματα από το Κάιρο και τη Μάλτα. Ο Khalifa, βλέποντας τις κινήσεις του Κίτσενερ, διατάζει το στρατό του το Φεβρουάριο του 1898 να κινηθεί βόρεια από το Metammeh και να διασχίσει την έρημο μεταξύ Νείλου και Ατμπάρα. Στις 20 Μαρτίου οι Δερβίσηδες οχυρώνονται στην τοποθεσία Nakheila. Ακολούθει η μάχη του ποταμού Ατμπάρα στις 8 Απριλίου, όπου ο Άγγλο-αιγυπτιακός στρατός νικά. Ο Κίτσενερ δε βιάζεται να συνεχίσει την προέλαση του. Παραμένει στο Οχυρό Ατμπάρα ολόκληρο το καλοκαίρι μέχρι να φτάσουν οι ενισχύσεις.

Οι ενισχύσεις φτάνουν σταδιακά σε όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού. Στις 13 Αυγούστου ο Κίτσενερ, επικεφαλής του Άγγλο-αιγυπτιακού στρατού, ξεκινά την πορεία του προς το Ομντουρμάν. Περνά από το Wad Hamed στις 24 Αυγούστου και φτάνει στις 1 Σεπτεμβρίου το χωριό Egeiga, 6,5 μίλια από το Ομντουρμάν, όπου κτίζει ένα οχυρωμένο στρατόπεδο.

2 Σεπτεμβρίου - Μάχη του Ομντουρμάν

18 Σεπτεμβρίου - Φασόντα. Συνάντηση του Κίτσενερ με τον Γάλλο ταγματάρχη Ζαν-Μπαπτίστ Μαρσάν (Jean-Baptiste Marchand). Καθορισμός των σφαιρών επιρροής μεταξύ Μ. Βρετανίας και Γαλλίας στην περιοχή. Αποφυγή του πολέμου με παρέμβαση του Γάλλου Υπουργού Εξωτερικών Delcasse.

22 Σεπτεμβρίου - Μάχη της Gedaref. Ο αντισυνταγματάρχης Πάρσονς (Parsons) νικά τους Δερβίσηδες του Αχμέντ Φεντίλ (Ahmed Fedil) και κυριεύει την πόλη.

1899

25 Νοεμβρίου - Θάνατος του Khalifa και των λίγων πιστών του στη μάχη του Um Dibaykarat της επαρχίας Κορντοφάν του νοτιοδυτικού Σουδάν.

Top