ΧΑΡΤΟΥΜ 1885

Η ιστορία του Σουδάν κατά τη διάρκεια του 19ου αιώνα μπορεί να διαιρεθεί σε τέσσερις περιόδους. 1) Η κατάκτηση του Σουδάν από την Αίγυπτο το 1820, 2) Η άνοδος του Mahdi και ο ιερός πόλεμος (jihad) εναντίον της αιγυπτιακής κατοχής 1881-1883, 3) Η είσοδος της Μεγάλης Βρετανίας στον πόλεμο και η πτώση του Χαρτούμ 1884-1885 και 4) Η ανακατάληψη του Σουδάν με την εκστρατεία του Κίτσενερ το 1896-1898.

Η Αίγυπτος υπό την ηγεσία του Χεδίβη Ismail επιθυμούσε να επεκτείνει την κυριαρχία της νότια και έτσι εισέβαλλε στο Σουδάν το 1820. Το Χαρτούμ έγινε πρωτεύουσα της νέας επαρχίας το 1822. Η βαριά φορολογία, η υποδούλωση του πληθυσμού και ο απόλυτος έλεγχος του εμπορίου οδήγησε μεγάλο μέρος του λαού του Σουδάν στην εξαθλίωση. Το 1881 ένας Σουδανός ισλαμιστής κληρικός, ο Mohammed Ibn Ahmed el-Sayyid Abdullah, προέβαλλε τον εαυτό του ως Μεσσία (Mahdi) και κήρυξε ιερό πόλεμο εναντίον των Αιγύπτιων τυράννων. Η αιγυπτιακή κυβέρνηση απέτυχε να καταστείλει την επανάσταση και γρήγορα έχασε τον έλεγχο του Σουδάν.

Η Μεγάλη Βρετανία προσάρτησε την Αίγυπτο το 1882 μετά τη νίκη στη μάχη του Tel-el-Kebir εναντίον του εθνικιστή επαναστάτη Arabi Pasha με σκοπό να προστατέψει τα συμφέροντα της στη διώρυγα του Σουέζ. Η ήττα του συνταγματάρχη Hicks Pasha από τον Mahdi στη μάχη του Shaykan (ή El Obeid) το 1883 ανάγκασε τη βρετανική κυβέρνηση να εμπλακεί στο Σουδάν και να οργανώσει ένα σχέδιο εκκένωσης του. Για το σκοπό αυτό, έστειλε το στρατηγό Gordon στο Χαρτούμ. Ο στρατός του Mahdi πολιόρκησε το Χαρτούμ, το οποίο έπεσε τελικά τον Ιανουάριο του 1885. Ο στρατηγός Gordon πολέμησε ηρωικά και βρήκε τραγικό θάνατο στα σκαλοπάτια του παλατιού του στο Χαρτούμ από τους φανατικούς πολεμιστές του Mahdi.

Abu Klea

Η επίθεση των Ansar κατά του βρετανικού τετραγώνου στη μάχη του Abu Klea. Σχέδιο του Άγγλου ζωγράφου William Barnes Wollen (1857-1936)

Ο θάνατος του στρατηγού Gordon σημάδεψε τη στρατιωτική ιστορία της Μεγάλης Βρετανίας τον 19ο αιώνα. Ο συγγραφέας Donald Featherstone εστιάζει το ενδιαφέρον του αναγνώστη στις μάχες που έδωσαν τα βρετανικά στρατεύματα στο Σουδάν στην προσπάθεια τους να φτάσουν στο Χαρτούμ και να σώσουν το στρατηγό Gordon.


ΑΝΤΙΠΑΛΟΙ ΣΤΡΑΤΟΙ

Τα βρετανικά στρατεύματα που πολέμησαν στο Σουδάν ήταν οργανωμένα σε ταξιαρχίες και ανεπαρκή για να αντιμετωπίσουν την πλήρη δύναμη του Mahdi. Οι ταξιαρχίες διαιρούνταν σε συντάγματα, που αποτελούνταν από τάγματα των οκτώ λόχων με 120 άντρες ο καθένας. Τα συντάγματα ιππικού είχαν τέσσερις ίλες των 160 αντρών και οι πυροβολαρχίες έξι πυροβόλα και 113 άντρες.

Ο στρατός του Mahdi, οι Ansar, που σημαίνει "ακόλουθος", αποτελούνταν από άντρες όλων των φυλών του Σουδάν. Η ήττα του Hicks στη μάχη του El Obeid ήταν η αρχή της δημιουργίας ενός στρατού ικανού σε θέματα τακτικής και ελιγμών. Ο στρατός των Ansar αποτελούνταν βασικά από πολεμιστές, που ήταν οπλισμένοι με σπαθιά, λόγχες και ασπίδα. Υπήρχαν επίσης μονάδες ιππικού και τυφεκιοφόρων.

Beja Σουδάν
Beja Σουδάν
Βρετανός στρατιώτης στο Σουδάν

ΤΑ ΟΠΛΑ ΤΩΝ ΑΝΤΙΠΑΛΩΝ

Τα όπλα των Βρετανών στο Σουδάν 1884-85. 1) Πολυβόλο Gatling. Δημιούργημα του Dr Richard Gatling το 1861. Χρησιμοποιήθηκε αρχικά από τους Βρετανούς στον πόλεμο των Ζουλού και στο Αφγανιστάν το 1879. Έμεινε σε υπηρεσία μέχρι την εμφάνιση του πολυβόλου Maxim τη δεκαετία του 1890. 2) Πολυβόλο Gardner. Χρησιμοποιήθηκε ιδιαίτερα από τους άντρες της Ναυτικής ταξιαρχίας. Δημιούργημα του William Gardner το 1870, ενός βετεράνου του Αμερικανικού Εμφυλίου Πολέμου. Το Βασιλικό Ναυτικό της Μ. Βρετανίας εισήγαγε το Gardner σε υπηρεσία το 1881. 3) Τυφέκιο Martini-Henry μοντέλο 1871. Σχεδιάστηκε από τον Ελβετό Friedrich von Martini και τον Σκωτσέζο Alexander Henry. Ήταν το βασικό όπλο του Βρετανού στρατιώτη για περισσότερο από 30 χρόνια. 4) Πολυβόλο Nordenfelt μοντέλο 1883. Δημιούργημα του Σουηδού μηχανικού Helge Palmcrantz το 1873. Η παραγωγή του όπλου έγινε από τον Σουηδό Thorsten Nordenfelt, ο οποίος εργάζονταν στο Λονδίνο. Το πολυβόλο υιοθετήθηκε από το Βασιλικό Ναυτικό ταυτόχρονα με τα πολυβόλα Gatling και Gardner. Έμεινε σε χρήση μέχρι το 1888.

Τα όπλα των Ansar το 1884-85. Οι Ansar χρησιμοποίησαν εναντίον των Βρετανών στο Σουδάν τα παραδοσιακά όπλα τους, δηλαδή σπαθιά, ασπίδες και ακόντια. Οι μονάδες τυφεκιοφόρων όμως ήταν οπλισμένες με τυφέκια Remington παραγωγής 1870. Το Remington ήταν δημιούργημα του Eliphalet Remington το 1860 και χρησιμοποιήθηκε από πολλούς στρατούς έως το 1918. Ήταν το βασικό όπλο του αιγυπτιακού στρατού. Η επανάσταση όμως του Mahdi και οι απανωτές ήττες του αιγυπτιακού στρατού στο Σουδάν έφεραν πολλά τυφέκια Remington στο οπλοστάσιο των Ansar.

πολυβόλο Gatling
τυφέκιο Martini-Henry
όπλα Ansar στο Σουδάν

Χρήσιμα links και videos για περαιτέρω μελέτη

Πολυβόλο GatlingΠολυβόλο GardnerΤυφέκιο Martini-Henry 1Τυφέκιο Martini-Henry 2Πολυβόλο NordenfeltΒίντεο Animation του NordenfeltΤυφέκιο Remington